De achtergronden van vasten

Vasten wordt in veel culturen en medische stromingen gebruikt om sterker en vitaler te worden. Zowel in het katholieke als in het islamitische geloof is vasten belangrijk voor de spirituele gezondheid. In de ‘Ayurveda’, een natuurgeneeswijze uit India, wordt vasten al duizenden jaren gebruikt voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Daar is vasten nog steeds een belangrijke medische therapie.

In het Westen vindt tegenwoordig vooral het sapvasten plaats. In Duitsland is een grote groep van artsen en therapeuten die vasten als basisbehandeling gebruiken bij overgewicht, hoge bloeddruk, beginnende diabetes en andere welvaartsziekten. Tijdens deze kuren, die soms wel een maand duren, vallen mensen veel af. Echter ook hier geldt de regel ‘het lichaam wordt goed in waar het op getraind wordt’. Dus ook met de Duitse vastenkuren ontstaat er dus een spaarstand, simpelweg vanwege het feit dat er langdurig zeer weinig calorieën ingenomen worden. Ook in Nederland zijn er verschillende artsen en therapeuten die sapvasten aanbieden. Zolang deze kuren niet meer dan 5 vastendagen hebben en er gedurende de kuur tevens hoog intensief gesport wordt, is de kans op de spaarstand relatief klein.

De traditionele en natuurgeneeskundige vastenkuren kunnen onderverdeeld worden in watervasten, theevasten en sapvasten. Het accent bij de meeste sapvastenkuren ligt nog steeds op het ontgiften of ontslakken van het lichaam. Vanuit de natuurgeneeskundige filosofie worden vaak bepaalde soorten sappen gebruikt en wordt er afgezien van alcohol, cafeïnehoudende dranken en tabak.

De sportvasten kuur is geen traditionele ontgiftingskuur, maar een training waarin sport en vasten in combinatie gebruikt worden om een metabole switch naar vetverbranding te maken. Deze metabole switch vindt ook plaats als men rookt en is meer afhankelijk van de suikers en calorieën uit de sappen dan het soort sap dat genomen wordt. Daarnaast is het gebruik van cafeïnehoudende dranken als koffie en thee juist handig, omdat cafeïne de metabole switch naar vetverbranding versnelt en het makkelijker maakt momenten van trek en honger te verwerken. Sommige mensen drinken geen koffie zonder melk. Hiervoor geldt dat je best 3 kopjes koffie mag drinken met oplosmelk. Dit zal het proces niet verstoren. Neem je 10 kopjes koffie met gekookte melk dan geeft dit wel een verstoring. De sportvastencoach kan je op dit soort vragen antwoord geven.

Tijdens het vasten of tijdens hele strenge dieetmethoden worden er zodanig weinig suikers en calorieën ingenomen dat de suikervoorraad van de lever opraakt. De lever zorgt voor een continue afgifte en de aanmaak van suiker voor de hersenen. Bij het opraken van de suikers schakelt de lever over op vetverbranding. Sapvasten zorgt dus al voor een metabole switch naar vetverbranding in de lever. De spieren hebben echter hun eigen suikervoorraad voor intensieve inspanningen die niet verbruikt wordt zolang de spieren rusten. Deze grote potentiële verbranders van vetten blijven dus suikerspecialisten zolang er geen intensieve spierarbeid plaatsvindt.

Dit is het grote verschil tussen de normale (sap-) vastenkuren en sportvasten. Bij het sportvasten gaan we de suikervoorraad in de spieren verbruiken waardoor ook de spieren de metabole switch naar vetverbranding zullen gaan maken.

<< Het Sportvasten werkingsmechanismeDe achtergronden van sporten >>